احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

283

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

بيان مخلوط كرده و بعد همه را با 500 گرم عسل تركيب كرده و صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربت‌خورى از آن را ميل كنيد . ثقل زبان ثقل زبان آن است كه در گفتار و كلام وقفه ايجاد شود . براى درمان آن مىتوانيد آب جوشانده‌ى گل بنفشه يا شيره‌ى مغز تخم كدو يا روغن بادام شيرين يا لعاب گل ختمى يا شيره‌ى تخم خرفه را بر زبان و سر و گردن و بيخ گوش‌ها مالش دهيد و مقدارى از آن را در دهان نگهداريد . * گل نيلوفر يا آب گشنيز يا آب تاج‌ريزى يا روغن بنفشه يا همه‌ى آنها را در شير حل كنيد و هربار مقدارى از آن را در دهان بگيريد . * از ايارج فيقرا و داروهاى مقوى اعصاب استفاده كنيد . * فلفل سياه ، خردل و عاقرقرها را مخلوط كرده و نرم بساييد بعد كمى گرد غوره و نمك و نشادر را با آنها مخلوط كنيد و روزى چند مرتبه روى زبان بماليد . * روزى سه مرتبه پودر آويشن يا پودر خردل يا پودر عاقرقرها يا آب جوشانده‌ى ريشه‌ى كبر يا پودر كندش را بر زبان بماليد . اگر تكلم خيلى مشكل باشد فرفيون و كندش را با هم مخلوط كرده و بساييد و شب‌ها مقدارى از آن را با آب خمير كرده و بر پشت گردن ضماد كنيد . ورم زبان ورم زبان در افراد پرخون و دموى مزاج با سرخى زبان و آب‌ريزش از دهان و بدى طعم دهان همراه است كه بايد به عنوان اولين اقدام خون‌گيرى كنند . براى درمان آن نيز مىتوانيد چهار شربت خنك بنوشيد و با هليله و ايارج قيقرا بدن را پاكسازى كنيد . * آب كاهوى تازه يا آب كاسنى يا آب تاجريزى يا آب بارهنگ يا آب سماق يا آب كلم يا آب كاكنج يا لعاب كتان يا گلاب يا آب جوشانده‌ى عدس يا آب جوشانده‌ى پوست انار يا آب جوشانده‌ى شيرين‌بيان يا آب جو پوست كنده را روزى چند مرتبه در دهان نگهداريد و غرغره كنيد . * آب جوشانده‌ى گل بنفشه و بابونه را روزى سه مرتبه بنوشيد و هر صبح و شب هربار يك ليوان آب انار را با سكنجبين مخلوط كرده و بنوشيد . غذاىتان سوپ جو ، آش كدو ، آش انار و آش سماق باشد . * چندين مرتبه پنبه‌اى را در گلاب فروبرده و در دهان بگيريد . آب كاهو ، آب كاسنى يا عرق كاسنى را روزى سه بار بنوشيد . * كمى كافور را در روغن بنفشه مخلوط كرده و پنبه‌اى را به آن آغشته كنيد و در دهان بگيريد . * آب جوشانده‌ى گل بنفشه يا با آب جوشانده‌ى بابونه و يا آب خيار را گه‌گاهى در دهان غرغره كنيد . اگر عفونت زياد باشد با مخلوط آب جوشانده‌ى انجير و تخم مرو و مقدارى روغن بنفشه چندين بار در روز دهان‌شويه كنيد . اگر ورم سخت و دشوار است روزى چند مرتبه آب جوشانده‌ى شنبليله يا آب انجير يا لعاب تخم كتان يا آب كاهوى تازه يا آب دم‌كرده‌ى گل محمدى يا گلاب يا آب جوشانده‌ى پوست انار يا لعاب اسپرزه يا لعاب به دانه را در دهان غرغره كنيد . ورم زبان از صفرا : اگر ورم زبان در اثر غلبه‌ى صفرا باشد بايد رفع صفرا شود . ( به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه شود ) ضمنا خوردن آلوى بخارا ، آلوچه‌ى براقانى ، آش تمر ، آب‌ليمو با شكر مفيد مىباشد . * براى درمان آن آب كاهوى تازه يا آب كاسنى يا عرق كاسنى را روزى چند مرتبه غرغره كنيد و پنبه‌اى را در گلاب آغشته و در دهان بگيريد . * آب جوشانده‌ى بابونه‌ى شيرازى و گل بنفشه و يا آب خيار را روزى چند مرتبه در دهان غرغره كنيد . و